Topsector HTSM

Het kabinet heeft 9 topsectoren aangewezen. Dit zijn sectoren waarin Nederland wereldwijd sterk is. De high tech sector is daar een van. In zogenaamde topteams hebben ondernemers, wetenschappers en de overheid gezamenlijk aan adviezen gewerkt waarin zij aangeven met welke maatregelen de sector kan blijven concurreren op de wereldmarkt. Op 17 juni 2011 heeft het topteam High Tech Systemen en Materialen (HTSM) het advies aangeboden aan minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Op 13 september heeft minister Verhagen namens het kabinet met een reactie gegeven. Voor meer informatie over de topsectoren aanpak kijk op http://www.top-sectoren.nl/hightech

De topsector HTSM omvat een aantal nauw met elkaar verweven maakindustrieën: de machine- en systeemindustrie, automotive, lucht- en ruimtevaart en materialen inclusief staal. In 2008 genereerde deze sector een omzet van 74 miljard euro, met een toegevoegde waarde van 20 miljard euro. Deze industrie is kapitaalsintensief, en investeert gezamenlijk meer dan 2,3 miljard euro per jaar aan eigen onderzoek en ontwikkeling. Sommige bedrijven exporteren meer dan 90% van hun productiewaarde; andere investeren tot 20% van hun omzet aan R&D.

Eigenschappen

Nederland is wereldleider in het ontwerpen, ontwikkelen en maken van hightech equipment en micro/nano componenten. Karakteristieke eigenschappen zijn:

- zeer intelligent (embedded systemen, software, sensors);
- zeer nauwkeurig (nanoelectronica, high precision manufacturing); en

- zeer efficiënt (mechatronica).

Kennis op het gebied van materialen en fotonica/optica speelt hierbij een steeds belangrijkere rol; ICT maakt een integraal onderdeel uit van de ontwikkelingen in dit veld. De topsector high tech is hiermee een belangrijke “enabler” voor veel andere toepassingssectoren zoals energie, chemie, life sciences en food. De topsector high tech levert hiermee een essentiële bijdrage aan maatschappelijke oplossingen op het gebied van gezondheid, mobiliteit, duurzaamheid en voorzieningszekerheid.

Netwerk

Een goed functionerend netwerk (‘ecosysteem’) van gespecialiseerde bedrijven en kennisinstellingen is cruciaal voor de concurrentiekracht deze sector. Door factoren als hoge arbeidskosten ten opzichte van lage loonlanden, lage overheidsinvesteringen ten opzichte van Azië en de USA, en een kleine Nederlandse thuismarkt, positioneert de sector zich internationaal in het segment ‘high value, high mix, high complexity’. Men richt zich in het algemeen op ‘niche’ markten, meestal met kleine seriegroottes, en onderscheidt zich op technologische excellentie. Door intensieve samenwerking tussen OEM-ers en gespecialiseerde toeleveranciers en kennisinstellingen kan deze sector internationaal onderscheidend blijven.

Een groot deel van de high tech sector concentreert zich in Zuidoost Nederland (rondom Eindhoven). Maar ook in andere delen van Nederland, zoals rondom Twente en Delft, bevinden zich relevante concentraties van hightech bedrijven en kennisinstellingen. 

De topsector HTSM vormt een belangrijke motor en aanjager van onze economie. HTSM staat voor een kennisintensief en hoogwaardig palet aan activiteiten en producten variërend van het ontwerpen en duurzaam produceren van componenten, besturingen, apparaten en machines voor zakelijke eindgebruikers tot complexe productiesystemen voor massafabricage.

Wereldmarkt

High tech systemen en materialen worden vanuit Nederland geleverd aan klanten over de hele wereld, in groeimarkten die uiteenlopen van gezondheid, verlichting, chips en chipsproductie, laboratorium- en kantoorapparatuur, tot auto’s, vliegtuigen en logistiek, en van satellieten tot veiligheid en duurzame energie. Nederland is daarmee letterlijk en figuurlijk een wereldspeler van formaat, op een mondiaal concurrerend speelveld.

Oplossingen

De topsector speelt een essentiële rol in het zoeken naar oplossingen voor de grote maatschappelijke uitdagingen van deze tijd. Technologische innovatie staat daarin centraal, maar met oog voor en inzicht in gewenste oplossingen. 

Dat geldt voor vraagstukken op het gebied van
- Mobiliteit (voorkomen van files en verbeteren van verkeersveiligheid);
- Vergrijzing van de samenleving (nieuwe medische apparatuur en intelligente zorgsystemen);
- Duurzaamheid en klimaat (zuinige auto’s en trucks);
- Alternatieve duurzame energiebronnen (productie van zonnecellen, elektrisch rijden en slimme energienetten);
- Voeding (besturingen voor duurzame tuinbouw met minimaal gebruik van grondstoffen).

Zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen. Innovatie in hightech is essentieel voor behoud van welvaart en welzijn in het Nederland van 2020 en daarna.